احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1102
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
2 - خوردن عصارهء آن براى افزايش قوهء حافظه و خشك كردن رطوبت دماغ و معده و پاك كردن آنها و تصفيهء خون و صفرا و تسكين درد سينه و پهلو و سرفهء سرد و تقويت معده و كبد سرد و تحليل باد و نفخ معده و رودهها و طحال و خرد كردن سنگ مثانه و گرم كردن كليه و تقويت نيروى جنسى نافع است . 3 - آن را با مصطكى بكوبيد و بخوريد . براى پاك كردن دماغ و درمان فلج و خوابرفتگى اعضا و سستى بدن و لكنت زبان مفيد است . 4 - اگر مخلوط با سينكونا مصرف شود . براى قطع تبهاى نوبهاى مفيد مىباشد . 5 - جويدن و نگه داشتن آن در دهان باعث سرعت تكلم اطفال خواهد شد و اگر كمكم به اطفال داده شود براى رفع سنگينى زبان و درد دندان نافع است . 6 - ضماد عصارهء آن براى درمان فلج و تشنج بلغمى و خوابرفتگى اعضاء و دردهاى مفاصل و سرين و رحم و تحليل باد و نفخ و استحكام طحال و درمان لومباگو و روماتيسم مؤثر است . 7 - هر شب تازهء آن را بكوبيد و بر موضع ضماد كنيد . ورم مفاصل كه همراه با درد باشد را درمان مىكند ، پوست صورت را زيبا مىسازد ، برص يا لكهاى سفيد پوست را بر طرف مىسازد . 8 - آن را نيمكوب كنيد و بجوشانيد و هر روز دو بار صورت را با آب آن بشوييد كك مك صورت را بر طرف مىسازد . 9 - ماليدن عصارهء آن براى افزايش بينايى چشم و رفع تاريكى ديد كه ناشى از رطوبت باشد مفيد است . 10 - ماليدن عصاره يا گرد آن روى زخمهاى بد و زخم چشم و خيارك كشالهء ران و كفگيرك و كرى گوش موجب درمان آن مىگردد . 11 - استحمام با آب جوشاندهء آن براى تسريع جريان گردش خون نافع است . تذكر : براى اشخاص گرممزاج مضرّ است و اخلاط را خشك مىكند . مصلح آن سكنجبين مىباشد . گياه وسمه نامهاى ديگر : شالخنى - كتم - خطر - برگ گياه - رنگ - رنگ برگ - حناى شقال . Pastel des - Pastel - Vouede - European indigo - Woad - Pastel - Pastel Cultive - Teinturiers . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Cruciferae دوساله به بلندى نود تا يكصد و ده سانتيمتر . برگهاى آن كمانى بهطور گروهى است ، قسمت پايين برگها نازك و سفيد شده و به شكل دمبرگ ضخيم